SEMPENA HARI KANAK-KANAK SEDUNIA

TINGGAL kira-kira sebulan lebih sahaja lagi tahun 2020 bakal melabuhkan tirai. Tidak keterlaluan jika dikatakan tahun ini merupakan tahun penuh cabaran buat semua.

Bukan sahaja di Malaysia, bahkan rakyat di seluruh dunia di pelbagai peringkat turut diuji dengan serangan pandemik Covid-19.

Bagi kanak-kanak, lumrah kehidupan mereka sepenuhnya berubah apabila Covid-19 melanda.

Sebagai contoh, anak-anak tahun satu hanya berkesempatan tidak sampai tiga bulan melalui sesi persekolahan ‘sebenar’ sebelum sekolah ditutup berikutan Perintah Kawalan Pergerakan (PKP) yang dilaksanakan pada 18 Mac lepas bagi mengekang penularan Covid-19.

Walaupun selepas itu sekolah kembali dibuka, namun situasinya jauh berbeza kerana pergaulan dengan rakan-rakan ‘yang baru nak mesra’ sebelum ini, perlu dibataskan.

Tiada lagi keterujaan dan kebebasan bermain, berlari sambil berpegangan tangan ke kantin ketika waktu rehat, bergurau ataupun memaut bahu kawan-kawan.

Anak-anak sebaliknya perlu melakukan penjarakkan fizikal, sentiasa memakai pelitup muka, di samping meja di dalam kelas turut dijarakkan antara satu sama lain dan waktu rehat hanya makan di meja masing-masing. Semuanya bagi mematuhi tuntutan normal baharu.

Emosi, kognitif dan tingkah laku

Pakar Psikologi Kanak-Kanak yang juga Pensyarah Kanan Jabatan Psikologi Pendidikan dan Kaunseling Fakulti Pendidikan Universiti Malaya, Dr Noor Aishah Rosli berkata, pandemik Covid-19 telah memberi kesan dari sudut emosi, kognitif dan tingkah laku kanak-kanak.

Dr Noor Aishah.

Kanak-kanak didefinisikan sebagai seseorang yang di bawah umur 18 tahun seperti yang termaktub dalam Konvensyen Mengenai Hak Kanak-Kanak dan Akta Kanak-Kanak 2001.

Ujar beliau, sifat kanak-kanak terutama yang berumur dalam lingkungan empat hingga 11 tahun lazimnya periang, suka bergaul dan bermain bersama kawan-kawan, namun semuanya jadi terbatas berikutan pandemik ini.

“Jika sebelum ini mereka boleh keluar bermain bersama kawan-kawan di padang atau taman permainan, ‘jalan-jalan makan angin’ termasuk ke pusat beli-belah bersama ibu bapa, tetapi kini rumah menjadi satu-satunya tempat paling selamat untuk mereka menghabiskan masa seharian,” katanya.

Menyambung hujah, Dr Noor Aishah berkata, selain perubahan dari sudut sosial, terdapat juga kanak-kanak yang mengalami tekanan dan takut apabila terdapat ahli keluarga yang terlalu ‘taksub’ dengan penggunaan cecair pembasmi kuman, pelitup muka dan berhadapan kerisauan melampau dengan jangkitan Covid-19.

“Itu belum diambil kira kanak-kanak yang datang dari pelbagai latar belakang berbeza, ada yang tinggal di rumah yang besar dan selesa dan ada juga tinggal di rumah yang kecil dan sempit dengan bilangan ahli keluarga yang ramai. Semua perkara ini turut mempengaruhi emosi, sikap dan tingkah laku mereka,” katanya kepada Bernama sambil berkata, pandemik Covid-19 turut memberi kesan terhadap semangat, mood dan motivasi diri kanak-kanak terutama mereka yang sepatutnya menduduki peperiksaan penting pada tahun ini.

Kata Dr Noor Aishah, sedangkan orang dewasa pun terkesan, apatah lagi golongan itu yang memerlukan sokongan moral daripada ibu bapa baik dari aspek pembelajaran mahupun menyesuaikan diri dengan norma baharu.

“Pengalaman saya berhadapan dengan remaja tingkatan lima baru-baru ini, beliau merupakan seorang pelajar pintar di sekolah. Sewaktu awal tahun, beliau cukup bersemangat untuk menghadapi peperiksaan Sijil Pelajaran Malaysia (SPM) termasuklah menyusun jadual dan kaedah belajar yang sewajarnya.

“Namun, dengan apa yang berlaku ini semangatnya seakan luntur dan beliau sendiri memaklumkan perkara itu kepada keluarganya. Walaupun SPM ditangguhkan pada awal tahun hadapan, tetapi dengan jumlah kes Covid-19 yang tinggi saban hari, sebarang kemungkinan boleh berlaku,” katanya.

Kemungkinan buta huruf

Dalam pada itu, Psikologis Klinikal Pusat Pakar Psikologi Jiwadamai, Shah Alam, Niena Najwa Mohd Rashid berkata, antara kebimbangan dan cabaran yang mungkin dihadapi oleh kanak-kanak berikutan krisis pandemik ini adalah masalah berkaitan pembelajaran termasuklah isu buta huruf.

Niena Najwa.

Ini kerana sesi persekolahan terutama di peringkat prasekolah dan darjah satu yang terjejas dan perlu ditutup mengakibatkan murid-murid tidak dapat menghabiskan silibus pelajaran dan sesi persekolahan secara formal.

Perkara itu dibimbangi akan menjejaskan perkembangan akademik kanak-kanak ditambah pula aspek sosial mereka turut terganggu dan terbatas.

“Belajar secara dalam talian, tidak formal dengan ruang dan suasana yang berbeza di rumah juga boleh mengganggu tumpuan dan fokus anak-anak berbanding jika mereka masuk ke kelas dan bersua muka dengan guru-guru.

“Di samping itu juga, bukan semua orang berkemampuan. Terdapat kanak-kanak yang mengalami kesukaran untuk mengakses kepada pelajaran disebabkan kekangan tidak mempunyai kemudahan Internet, komputer, mesin pencetak dan sebagainya.

“Dalam hal ini mungkin kerajaan dan pihak terlibat boleh mempertimbangkan pemberian akses Internet percuma atau kemudahan pusat internet bagi membantu golongan yang memerlukan agar mereka tidak terus tercicir dan ketinggalan dalam pelajaran disebabkan pandemik ini,” katanya yang turut menyarankan agar ibu bapa membantu dalam mengenal pasti potensi anak-anak mereka.

Menurut Hab Data UNICEF menerusi laman webnya https://data.unicef.org/covid-19-and-children/, sekurang-kurangnya satu pertiga pelajar sekolah iaitu kira-kira 463 juta kanak-kanak di seluruh dunia tidak dapat mengakses kepada pembelajaran jarak jauh apabila sekolah ditutup berikutan pandemik Covid-19.

Bilangan sebenar pelajar yang tidak dapat dihubungi juga mungkin jauh lebih tinggi daripada jumlah yang dianggarkan. Dalam pelbagai situasi, walaupun terdapat dasar pembelajaran jarak jauh dan teknologi yang diperlukan di rumah, anak-anak mungkin masih tidak dapat belajar kerana jurang kemahiran dalam kalangan guru-guru atau kurangnya sokongan daripada ibu bapa.

Iklan

Ibu bapa jangan tertekan

Dalam pada itu, Dr Noor Aishah berkata, situasi yang berlaku itu terus menuntut peranan besar ibu bapa bagi membantu perkembangan akademik anak-anak yang perlu mengikuti pembelajaran secara dalam talian.

Berdasarkan pengalaman PKP dan sekolah ditutup sebelum ini, ibu bapa katanya, pasti lebih bersedia pada kali ini baik dari segi mental mahupun persediaan peralatan pembelajaran.

Artikel berkaitan:Budak darjah satu mengadu stres belajar secara online

Mereka bagaimanapun dinasihatkan agar tidak terlalu tertekan sekiranya tidak mampu mengikuti keseluruhan sesi kelas secara dalam talian anak-anak.

“Saya percaya setiap ibu bapa cuba melakukan yang terbaik dan mengambil inisiatif tertentu untuk kebajikan dan soal pendidikan anak-anak. Cuma ada kalanya kita juga perlu memahami situasi mereka, ada yang mempunyai jumlah anak yang ramai dan perlu membahagikan masa untuk kelas secara dalam talian bagi setiap anak dan pada masa sama fokus pada kerja hakiki.

“Perkara ini bukan mudah. Walaupun ada yang bekerja dari rumah tetapi sebenarnya tanggungjawab semakin bertambah kerana banyak perkara yang perlu diuruskan. Kadang-kadang tak ‘terkejar’ dan kita bimbang perkara ini akan memberi tekanan dan kesan buruk kepada emosi ibu bapa sekaligus memberi impak kepada anak-anak.

“Saranan saya, ibu bapa cubalah buat sekadar yang termampu kerana tidak semua boleh mengikuti setiap tugasan yang diberikan oleh guru. Tambahan pula jika anak-anak yang di prasekolah atau berada di darjah satu, dua dan tiga, mereka ini masih memerlukan keberadaan ibu bapa untuk kekal fokus dan menyiapkan kerja sekolah sedangkan ibu bapa juga mempunyai kekangan lain,” katanya yang menambah kaedah agihan tugasan secara dalam talian kepada murid-murid mungkin boleh diperhalusi agar lebih fleksibel dengan masa ibu bapa.

Iklan

Menyifatkan proses belajar adalah berpanjangan dan berterusan, Dr Noor Aishah berkata, ibu bapa boleh mengambil inisiatif sendiri untuk mengajar anak-anak mereka apabila mempunyai kelapangan masa di samping membina hubungan erat dan mengetahui kelemahan anak-anak yang perlu diperbaiki.

“Ibu bapa jangan stres kerana belajar merupakan proses berpanjangan. Apa yang boleh kita lakukan ialah perlu bijak mengatur dan menyusun jadual belajar mereka mengikut keutamaan. Sebagai contoh jika anak di tahun satu dan masih tidak pandai membaca, jadi fokus pada aspek itu pun dah memadai supaya mereka boleh membaca dengan lancar,” katanya.

Turut menyentuh mengenai tindakan ibu bapa yang memberi gajet dan membenarkan anak-anak bermain ‘game’ secara dalam talian bagi membolehkan mereka berinteraksi bersama rakan-rakan dan mengelakkan rasa bosan apabila terpaksa terperuk di rumah, beliau berkata, ia perlu dipantau dan diseimbangkan dengan aktiviti riadah lain seperti senaman, bercucuk tanam, aktiviti kraf dan sebagainya.

“Ramai kanak-kanak menghabiskan masa dengan gajet atau pun bermain ‘game’ sekali gus membuatkan mereka lupa yang mereka perlu ‘berkurung’ di rumah. Ada ibu bapa yang bagi anak main ‘game’ kerana mereka merasakan anak-anak itu lebih gembira dan boleh bersosial walaupun secara maya.

“Namun tak boleh biarkan mereka seharian asyik dengan gajet dan ‘game’. Kesihatan mata, fizikal dan mental perlu dijaga. Disebabkan itu perlu ada jadual khas untuk aktiviti yang dijalankan anak-anak sepanjang ‘bercuti’ di rumah,” katanya.

Foto asal: BERNAMA

ANEKDOT

KEMURUNGAN pada diri kanak-kanak boleh membawa banyak implikas. Antara seperti:

  • Proses pembelajaran.
  • Gangguan dalam proses tumbesaran.
  • Gangguan dalam fungsi seperti:
  • Menjalin perhubungan dengan ahli keluarga yang lain, rakan-rakan atau guru-guru.
  • Masalah gangguan tingkah laku yang serius.
  • Penyalahgunaan untuk keselesaan seperti merokok, mengambil minuman keras dan dadah.
  • Mencederakan diri sendiri.
  • Risiko membunuh diri.

Antara bantuan awal yang boleh diberikan kepada kanak-kanak yang mempunyai masalah kemurungan:

  • Pengesanan awal dan mengenal pasti kanak-kanak yang berpotensi menghadapi kemurungan adalah sangat mustahak.
  • Bantuan psikologi mesti diberikan untuk membantu kanak-kanak tersebut.
  • Belajar berfikiran positif dengan mengawal dan menunjuk ke arah cara yang betul. Terapkan kepercayaan diri sendiri.
  • Mengendalikan kehidupan secara positif dan yakin dengan perubahan diri, dapat mengatasi ketakutan, marah, kecewa dan sebagainya.
  • Memperkembangkan kemahiran sosial yang positif.
  • Kaunseling juga mustahak untuk individu perseorangan, keluarga dan sekolah
  • Ubat mengawal tekanan perasaan akan diberikan oleh pakar psikiatri.

Sumber: http://www.myhealth.gov.my/kemurungan/